Svemirsko doba započelo je hladne večeri 4. oktobra 1957. godine. Sputnjik, aluminijumska kugla teška 84 kilograma umetnuta u vrh sovjetskog balističkog projektila R-7, zaparao je nebom sa svoje lansirne rampe na obodu pustinje Kizil Kum, oko 160 kilometara istočno od Aralskog mora, i postao prvi predmet napravljen ljudskom rukom koji se kretao u Zemljinoj orbiti. Time je započela epoha najznačajnijih istraživanja i otkrića u čitavoj ljudskoj istoriji. U njoj će u putanju oko Zemlje dospeti i sami ljudi, lebdeće u svemiru i – što je najspektakularnije – zakoračiće na Mesec.
Svega 15 godina kasnije, sve je već bilo gotovo – završilo se poslednjom misijom Apola na Mesec u decembru 1972. godine. Svemirski šatl, tehnološko čudo koje se pojavilo 1981. godine, pokazao se krhkim, skupim i opasnim. A pošto ne može leteti dalje od niske putanje oko Zemlje, od svemirskih letova napravio je tek niz visokotehnoloških vožnji u nigdinu. Kad se 2003. godine nad Teksasom raspala Columbia prilikom povratka u atmosferu, odnevši sa sobom u smrt i svih sedmoro astronauta, istraživači su isticali besciljnost programa ljudskih letova u svemir.
Kao odgovor na to, američki predsednik Džordž Buš je istakao novu „Viziju istraživanja svemira“: vratiti američke astronaute na Mesec do 2020. godine i po mogućstvu ih poslati na Mars. Sjedinjene Države naručuju nove rakete, grade novi svemirski brod, izrađuju nacrte za novu bazu na Mesecu – te, uprkos dugim odlaganjima, pokušavaju da obnove onaj osećaj žurbe i avanturizma koji je pokretao prvo otiskivanje u svemir.
Napisao: Gaj Guljota
Nastavak ove priče možete pročitati u
oktobarskom (#12) broju časopisa National Geographic Srbija.
Novi komentari