Znaci na neolitskim keramičkim posudama i ponekoj figurini, na teritoriji gde se prostirala vinčanska kultura od 5200. do 4200. godine p.n.e, već sto godina intrigiraju arheologe i rasplamsavaju maštu istraživača amatera. Nauka još nije objasnila njihovo značenje na osnovu ustanovljenih i pouzdanih metoda, ali su spekulacije njihov značaj podigle na nivo fonetskog pisma starijeg od protosumerskog piktografskog, koje se smatra prvim pismom na svetu.
U ornamentima neki arheolozi naslućuju pokušaj obeležavanja lične svojine, kako bi se prilikom tada razvijene trgovine ambalaža vraćala u prave ruke. Drugi smatraju da su različito raspoređeni i grupisani urezi potpis radionice ili autora grnčarije, a treći da su to bile oznake za sadržaj.
Ali ništa od ovog nije zvanično potvrđeno, jer obeleženi komadi, otkriveni na tlu Srbije, Rumunije i Bugarske, datiraju iz raznih perioda u razdoblju od 1000 godina, što otežava njihovo dešifrovanje, budući da im je značenje tokom deset vekova moglo biti promenjeno.
„Godine 2006. u jednoj spaljenoj kući iz mlađeg kamenog doba u Vinči kod Beograda pronađene su četiri posude od kojih su tri bile iste, a na dnu svake sa spoljne strane bio je urezan znak koji podseća na X“, kaže prof. dr Nenad Tasić, rukovodilac iskopavanja u Vinči.
To bi mogla da bude dobra polazna osnova za razumevanje ispisanog, kada bi se znale druge pojedinosti vezane za drevne Vinčance. Recimo, kojim su jezikom uopšte govorili i da li su bili Indoevropljani ili Semiti. Jer, ni na jednom nalazištu nisu pronađena groblja, već samo pojedinačni posmrtni ostaci.
Pre uvođenja metode C14 sedamdesetih godina prošlog veka, verovalo se da vinčanska kultura, i pismo, potiču iz 2600. godine p.n.e.
Napisala: Dragana Nikoletić
Novi komentari